WOBberichten 

juni 2002
2002 - 06

zorgverlof en calamiteitenverlof

identiteitsbewijs in loonadministratie

brancherapportage ArboNed

dubbelnummer WOBberichten

In deze korte aflevering van WOBberichten een vergelijking van het calamiteitenverlof en het zorgverlof in de Wet arbeid en zorg en in de CAO en een stukje over identiteitsbewijzen in de loonadministratie.

De margeberichten gaan over de jaarlijkse brancherapportage en de volgende WOBberichten


Zorgverlof en calamiteitenverlof

In WOBberichten van december 2001 hebben we u uitgebreid geïnformeerd over de Wet arbeid en zorg. Wat nog ontbrak was een vergelijking met de regelingen in de CAO terzake en de vraag welke regeling voorgaat.

Ter opfrissing: het calamiteitenverlof in de Wet arbeid en zorg (Waz) geeft recht op verlof met behoud van salaris in zeer bijzondere persoonlijke omstandigheden. Deze regeling regelt hetzelfde als de regeling buitengewoon verlof in artikel 30 van de CAO. De CAO geeft een nadere invulling van de algemene regeling in de wet. Afwijkend van de wet is dat de werkgever per situatie beoordeelt of er een noodzaak tot werkverzuim aanwezig is en hij toetst of het verlof het functioneren van de instelling niet in gevaar brengt. De wet laat de mogelijkheid open dit onderwerp bij CAO te regelen. Is er een afwijkende regeling dan gaat die voor, dus wat het buitengewoon verlof betreft geldt de CAO.

Daarnaast is in de Wet arbeid en zorg het kortdurend zorgverlof geregeld. Dit kortdurend zorgverlof stelt de werknemer in staat zelf gedurende korte tijd zorg te verlenen aan thuiswonende zieke gezinsleden. Recht op dit verlof heeft de werknemer maximaal tweemaal de arbeidsduur per week per 12 maanden. Voor dit recht op verlof moet er sprake zijn van noodzakelijke verzorging. Deze noodzaak betreft niet alleen de behoefte aan zorg, maar ook de omstandigheid dat de zorg door de betreffende werknemer moet worden verleend en niet op andere wijze kan worden verstrekt. De Wet arbeid en zorg regelt hier eigenlijk een vorm van zorgverlof die niet in de CAO is geregeld.

Bij samenloop van calamiteitenverlof en zorgverlof, bijvoorbeeld als een werknemer een ziek kind van school haalt en er nog enkele dagen voor zorgt, eindigt het calamiteitenverlof na een dag en gaat dan over in zorgverlof. Gedurende het zorgverlof heeft volgens de Wet arbeid en zorg de werknemer recht op 70% van zijn salaris. Echter ook hier laat de wet de mogelijkheid open dit onderwerp bij CAO te regelen.

De CAO kent in artikel 30, lid 1, onder g, ook een bepaling voor verlof van korte duur bij ernstige ziekte van familieleden en verder is het aan de werkgever om te bepalen of hij ertoe aanleiding ziet om extra verlof toe te kennen. Indien buitengewoon verlof wordt toegekend is dit met behoud van salaris.

Waar in de CAO wordt afgeweken van de Waz geldt de CAO. Waar de CAO niets regelt en waar de Waz dat wel doet geldt de Waz.

Vergelijking calamiteitenverlof en zorgverlof Wet arbeid en zorg en de CAO

Voor wat het calamiteitenverlof betreft geeft de CAO een nadere invulling van de zeer persoonlijke omstandigheden waarin een werknemer aanspraak heeft op calamiteitenverlof; de werkgever toetst het verzoek om buitengewoon verlof.

Leggen we de regelingen naast elkaar voor wat betreft het kortdurend zorgverlof dan regelt de CAO alleen verlof bij ernstige ziekte van familieleden. In die gevallen is er sprake van buitengewoon verlof in de zin van de CAO, waarbij de werkgever de noodzaak tot werkverzuim onderzoekt en toetst of het verlof het functioneren van de instelling niet in gevaar brengt.

Blijft over het verzoek van de werknemer om kortdurend zorgverlof voor een niet ernstig ziek familielid, maar dat wel behoefte heeft aan zorg.

De CAO kent hiervoor geen expliciete regeling die beschouwd kan worden als afwijking van de Wet arbeid en zorg. De werkgever kan in zo'n situatie buitengewoon verlof toekennen op basis van artikel 30, lid 1, onder l: andere gevallen waarin de werkgever oordeelt dat hiertoe aanleiding bestaat. Acht de werkgever dit niet aan de orde dan kan de werknemer in die situatie een beroep doen op de Wet arbeid en zorg. Volgens de Waz heeft de werknemer in deze situatie recht op 70% doorbetaling van zijn salaris, gedurende maximaal 10 dagen per 12 maanden.

Bij samenloop met calamiteitenverlof kan de regel van de Wet arbeid en zorg overeenkomstig worden toegepast: één dag buitengewoon verlof met behoud van salaris en vanaf de volgende dag kortdurend zorgverlof dan wel buiten-gewoonverlof op grond van artikel 30, lid 1, onder g.

Enige voorbeelden:

Een werknemer heeft thuis lekkage en moet wachten op de loodgieter.

Waz: calamiteitenverlof, 100% doorbetaling van het salaris

CAO: art.30, lid, onder l: als de werkgever oordeelt dat dit voldoende aanleiding is. 100% doorbetaling van het salaris.

Nu de CAO in afwijking van de Waz de werkgever de mogelijkheid biedt per situatie te bekijken of er aanleiding is het werk noodzakelijk te verzuimen, gaat de CAO voor.

Een werknemer wordt door school gebeld dat zijn kind ziek is.

Waz: calamiteitenverlof, 100% doorbetaling van het salaris.

CAO: art.30, lid 1, onder l: als de werkgever oordeelt dat dit voldoende aanleiding is: 100% doorbetaling van het salaris.

Nu de CAO, in afwijking van de Waz de werkgever de mogelijkheid biedt per situatie te bekijken of er noodzaak is het werk noodzakelijk te verzuimen, gaat de CAO voor.

Het kind blijkt een stevige griep te hebben en de situatie is zo ernstig dat de ouder vindt dat hijzelf voor het kind moet zorgen;

Waz: het calamiteitenverlof eindigt na de eerste dag, en gaat dan over in zorgverlof met 70% doorbetaling van het salaris, maximaal 2x de arbeidsduur per week per 12 maanden.

CAO: artikel 30, lid 1, onder g: bij ernstige ziekte van een kind, 100% doorbetaling van het salaris.

Nu de CAO, in afwijking van de Waz bij ernstige ziekte de regeling kent van 100% doorbetaling van het salaris, gaat ook hier de CAO voor.

Het kind blijft ziek, maar niet ernstig, echter er is geen andere opvang mogelijk dan door de eigen ouder:

Waz: het calamiteitenverlof eindigt na de eerste dag en gaat dan over in zorgverlof met 70% doorbetaling van het salaris, maximaal 10 dagen per 12 maanden.

Is de werkgever van mening dat de werknemer niet in aanmerking komt voor buitengewoon verlof, dan kan de werknemer een beroep doen op de bepalingen inzake het zorgverlof in de Waz gedurende 10 dagen per 12 maanden met doorbetaling van 70% van het salaris.

Ook in deze situatie kan de werkgever gebruik maken van de vangnetbepaling in artikel 30, lid 1, onder l en alsnog het salaris volledig doorbetalen.

Langdurend zorgverlof

Het zorgverlof dat in de CAO in artikel 44A is geregeld, betreft langdurend zorgverlof. Een wetsontwerp over dit onderwerp is in voorbereiding. Tot dat moment geldt in elk geval de regeling in de CAO. Als deze regeling wordt ingevoerd zullen we ook deze regelingen naast elkaar leggen.

De WOB is van plan het onderwerp calamiteitenverlof en zorgverlof in het CAO-overleg aan de orde te stellen en te verbeteren.



Identiteitsbewijs in loonadministratie

Onlangs kreeg de ob Veenendaal controle voor de loonbelasting 1997 - nu. Wat bleek?

Bij indiensttreding moet een kopie van een identiteitsbewijs van de werknemer worden overlegd en bij de loonboekhouding worden bewaard. Dat wisten ze natuurlijk. Wat ze niet wisten is dat hiervoor niet het rijbewijs gebruikt mag worden (en dat hadden ze op grote schaal gedaan). In dit geval is alleen geldig: paspoort, Europese identiteitskaart, toeristenkaart, gemeentelijke identiteitskaart of vluchtelingen- of vreemdelingenpaspoort. Gelukkig kreeg de ob Veenendaal de tijd dit te corrigeren, want dit kan een behoorlijke boete opleveren.

Brancherapportage ArboNed

Onlangs heeft de WOB weer een brancherapportage over 2001 van ArboNed ontvangen.

In deze rapportage komen onder meer de volgende zaken aan bod:

• aantal leden van de WOB dat zich bij ArboNed heeft aangesloten;
• dienstverlening van ArboNed ten behoeve van de aangesloten leden;
• de ontwikkeling van het ziekteverzuim bij de aangesloten leden;
• verzuimpatroon bij de aangesloten leden;
• aantal achtergronden van het ziekteverzuim.

U kunt deze brancherapportage bestellen door € 2,50 (kopieer en verzendkosten) over te maken op giro 53 972 38 t.n.v. Werkgeversvereniging Openbare Bibliotheken te Delft, onder vermelding van "brancherapportage".

Dubbelnummer WOBberichten

Zoals inmiddels gebruikelijk zullen de juli- en augustusnummers van WOBberichten worden gecombineerd tot een uitgave 2002 07/08.

Het is de bedoeling dat deze editie medio augustus aan de abonnees wordt verstuurd.